تهیه و تنظیم: لیلا دهقان

1.    منظور از مشارکت ، سیستم مدیریتی است که درآن اعضا سازمان در تصمیماتی  که اتخاذ می شوند صاحب نفوذند کمسیون ، جلسه ،شورا و ... از جمله  تدابیری است که می توان به وسیله آن فکر ونظریات  مختلف را از افراد جمع آوری کرد.
2.    مک گرگور معتقد است که باید به جای تئوری xتئوری y را پایه و اساس سازمان مدیریت دانست .
3.    سازمان سنتی : سازمان سنتی سازمانی است که در آن کارمند مشارکت و دخالت زیادی در تصمیم گیری ها ندارد.
4.    مک گرگور معتقد است که سازمان سنتی مانع از رشد انسان و برآورده شدن خواسته های درونی می شود .
5.    آرجریس : اعتقاد دارد که سازمان سنتی مانع از رشد انسان و براورده شدن خواسته های درونی او می شود .
6.    بنیس : با جسارتی از دیگران اعتقاد دارد دموکراسی اجتناب ناپذیر است و مفاهیم سنتی موجود در مدل هایی ازقبیل بوروکراسی  وبر برای سازمان های امروزی مناسب نیست .
7.    لیکرت چهار سبک مدیریت را تشخیص داده که سطح چهارم مدیریت را مدیریت مشارکتی می نامد .
8.    اگر بخواهیم از  مشارکت به  عنوان یک تکنیک در مدیریت استفادهکنیم باید مشارکت را دخالت داشتن افراد در  فرایند تصمیم گیری تعریف کنیم .
9.    مک فارلند معتقداست مدیر می تواند میزان و محتوا مشارکت افراد را در تصمیم گیری به ترتیبی تعیین نماید که منطبق با شرایط و تجربیات واقعی در محیط کار باشد .
10.    مهمترین متغییر ها از نظر مک فارلند :
•    مهارت و تخصص مدیر
•        تجربه مهارت و توانایی مرئوسین
•      موقعیت
11.    مشارمت یکی از ارکان اصلی در تئوری دموکراسی است .
12.    ریشه های مدیریت مشارکتی را می توان در تئوری دموکراسی سوسیالیستی و نئو کلاسیک و انسان گرایانه مدیریت یافت .
13.    فرصیه اصلی در دموکراسی این است که هنگامی که دانش تک تک افراد به یکدیگر ملحق و از آن به طور جمعی و یکجا استفاده شود .
14.    هرزبرگ و مزلو معتقد هستند که براوردن نیاز های اساسی افراد نقش مهمی در رضایتمندی کارایی و تولید انها ایفامی کند .
15.    بر خلاف مکتب سوسیالیسم که هدف از مشارکت تحول و رشد کلی جامعه است هدف انسان گرایان در پشتیبانی از مشارکت کارمندان در امور رشد و شکوفایی فرد در چهار چوب سازمان است .
16.    مکتب نئوکلاسیک ها مشارکت را یکی از ارکان اصلی سازمان و مدیریت به شمار می آورد .
17.    مشارکت یکی از ارکان اصلی در تئوری دموکراسی است و تلاش برای ایجادمدیریت مشارکتی تلاشی برای معرفی و وارد کردن مفاهیم دموکراتیک به صنعت است .
18.    یکی از تحقیقات اولیه وبا ارزش درباره مزایا و محدودیت های مشارکت به عنوان تکنیکی در مدیریت به وسیله نیمن و اسمیت در دهه 1930 طی یک دوره چهار ساله انجام گرفت .
19.    در اوایل دهه1950 پیتر دراکر مدل مدیریت بر مبنای هدف را معرفی می کند .
20.    هدف اصلی در مدل دراکر ادغام و بهم پیوستن اهداف فردی و گروهی با اهداف کلی سازمان است .
21.    ویژگی اصلی این مدل همکاری و مشارکت رئیس و مرئوسین در تعیین اهداف و چگونگی نیل به این اهداف است .
22.    ویژگی های تصمیم گیری متمرکز :
•    اهداف کاملا تعریف شده و روشن باشد.  
•         تقسیم کار در سازمان معلوم و معین باشد .
•      مهارت های لازم برای انجام وظایف در مرئوسین وجود دارند
•    عوامل خارجی در محیط سازمان را تحدید و آن را در معرض خطر نابودی قرار می دهد .
•     افراد می دانند که به سرعت عمل نیاز است .
•     افراد تجربه قبلی با تصمیم گیری متمرکز داشته باشند .
23.    ماندی و همکارانش به این نتیجه ریده اند که اصولا اثرات مشارکت در تولید و کارایی بدرستی معلوم و شناخته شده نیست و شواهد و مدارک زیادی از وجود یک رابطه مثبت میان مشارکت از یک سو و رضایت شغلی و تولید بیشتر ازسوی دیگ باشد وجود ندارد.
24.    ميتنبرگ معتقد است از آنجايي كه بعضي از تصميمات بسيار تخصصي و تكنيكي هستند ، تخصص و دانش تخصصي براي اداره سازمان ضروري مي باشد – و طبيعي است كه كارشناسان ، متخصصين و صاحبان چنين دانشهايي ، صاحب قدرت و نفوذ باشند .
25.    توزيع قدرت و عدم تمركز آن هنگامي به طور كامل وجود خواهد داشت كه قدرت ، نه بر اساس مقام و نه بر اساس دانش تخصصي ، بلكه بر اساس عضويت در سازمان توزيع شود وهريك از اعضا ، سهم مساوي در تصميم گيري داشته باشند .
26.    دموکراسی یعنی توزیع قدرت بر اساس قانون
27.    بررسي و مطالعاتي كه استراس و روزنستاين درباره مشاركت كارگران در هشت كشور در آسيا ، روپا و خاورميانه انجام داده اند نيز مؤيد اين امر است . اين مطالعات نشان مي دهند كه :
•    شركت دادن سطوح پايين تر سازمان در تصميم گيريها ، اكثر تدبيري بوده است كه مديران سطوح بالاتر از آن به عنوا ان راه حلي سمبوليك براي رفع تناقضات ايدئولوژيكي استفاده نموده اند .
•     در عمل مشاهده شده است كه شركت دادن افراد در تصميم گيريها ، اولاً از موفقيت محدود و پراكنده اي برخوردار بوده است ،
•     ثانياً موفقيت آن بيشتر در رابطه با مسايل پرسنلي و رفاهي بوده است تا در امور مربوط به توليد
•    شايد ارزش واقعي شركت دادن افراد در تصميم گيريها اين باشد كه به وسيله آن مي توان تعارضات و اختلافاتي را كه معمولاً در سازمان بروز ميكند ، مرتفع نمود . همچنين با شركت دادن افراد در تصميم گيريها ، مديريت مي تواند زمينه لازم براي پذيرش و پيروي از نيات و خواسته هاي خويش را فراهم آورد
28.    که درباره مدیریت مشارکتی نخست دو فرضیه رامورد توجه قرار داد :
29.    فرضیه قابل سنجشی است که اظهار میدارد که مشارکت کارکنان در امور تصمیم گیری منجر به افزایش تولید می شود .فرضیه ای است که ارزشی و نمی توان مانند فرضیه اول آن را سنجید .
30.    مینتزبرگ دانش و تخصص افراد را به عنوان یک متغییر مطرح کرد.
31.    هرسی و بلانچارد خبرگی را به عنوان عامل مهم در مسئله مشارکت مطرح می نماید .
32.    منظور از بلوغ  رشد و رسيدگي سني و يا تعادل رواني نيست ، بلكه كارمند بالغ ، كارمندي است با خصوصيات زير :
•    كارمندي كه در او اشتياق و خواست براي نايل شدن وجود دارد .
•     كارمندي كه داراي آمادگي و توانايي قبول مسؤليت است .
•    كارمندي كه تحصيلات ويا تجربه و مهارت لازم براي انجام وظايفي كه به او محول شده است را دارا مي باشد .
33.    مطالعات نشان می دهند :
•    هر قدر بلوغ فرد در کاری که انجام می دهد بیشتر باشد به همان نسبت احتمال اینکه مشارکت بتواند ابزار مفید برای مدیر باشد بیشتر است.
•    هرقدر خبرگی فرد یا گروه کمتر باشد به همان نسبت احتمال اینکه مشارکت بتواند ابزار مفید برای مدیر باشد کمتر خواهد بود
   34..مزاياي مشاركت اشاره شد كه ارزش مشاركت ، تابع ارزشهاي اجتماعي – فرهنگي هر جامعه خاص است . مهمترين مزاياي مشاركت :
•    با شركت دادن افراد در تصميم گيريها به آنها مي فهمانيم كه به توانايي واستعدادهاي بالقوه ايشان اعتماد داريم .     
•    در اثر مشاركت در تصميم گيريها ، فرد احساس يكي بودن با سازمان مي كند و كار در سازمان حالت و كيفيت مثبتي به خود مي گيرد . 
•    شركت دادن فرد در تصميم گيريها اين احساس را در او بوجود مي آورد كه نظرات او مهم و خودش مطرح است .
•    اگر به تعداد بيشتري از مرئوسين اجازه مشاركت در امور داده شود به تعداد كمتري رئيس نياز خواهد بود
•    .مشاركت مي تواند در درك و فهم بهتر اهدافي كه به دنبال آن هستيم و در درك و فهم بهتر مكانيسم هايي كه براي نيل به اين اهداف به كار گرفته ايم ، مؤثر باشد .
•    .دعوت از افراد به مشاركت در تصميم گيريها ، در واقع نوعي قدرشناسي از ايشان است . مشاركت كارمند در امور مي تواند از دو طريق در افزايش كارآمدي و اثر بخشي او مؤثر باشد .
•    .افراد صاحب نفوذ عموماً نسبت به كار خود احساس مسئوليت بيشتري مي كنند و راضي تر از كساني هستند كه از نفوذ كمتري برخوردارند .
•    9.در يك طرح، مشاركت مديريت و اتحاديه در تصميم گيريها نتايج زير را بوجود آورد : الف ) اثر مثبت مالي ب ) اثر مثبت رفتاري ج ) نگرش بهتر افراد نسبت به كار
•    با مشاركت اعضا در امور ، عقايد و نظرات مديريت مقبوليت بيشتري پيدا مي كند و همكاري با مديريت بيشتر مي گردد .
•    در نتيجه افزايش در مشاركت : كاهش در موارد تخلف از قوانين ايمني ، كاهش در ميزان سوانح و حوادث ، كاهش در ميزان وقت تلف شده و كاهش در هزينه ها .
•    با توسل به روش و تكنيكهاي سنتي مديريت نتايج كوتاه مدت چشمگيري را مي توان به دست آورد ، ولي اين به قيمت ضايعات بيش از اندازه منابع و سرمايه هاي انساني است .
34.    محدوديتهاي مشاركت :
•      نهضت مديريت علمي داراي نظراتي است كه عكس فلسفه مديريت بر اساس مشاركت مي باشد .
•      يكي از عوامل بسيار مهم در اينكه آيا مشاركت ، عملي و اجرا شدني است يا نه ، زمان و محدوديت زماني است . 
•    اين فرض صحيح نيست كه همه كاركنان از نظر علاقه مندي به مشاركت در تصميم گيريها و از نظر صلاحيت براي اظهار نظر در امور يكي و يكسانند .      كاركنان به مشاركت در اموري كه رابطه مستقيم با كارشان ندارد و يا اموري كه در آن ذينفع نيستند ، علاقه اي ندارند .
.شايد اصولاً اين فرض كه كارمند بي صبرانه منتظر ايستاده است تا ما او را در كار دخالت دهيم صحيح نيست .
•    .برخورد بعضي از مديران با مسئله مشاركت ، سطحي و ظاهري است .
•    .همانطور كه ممكن است مدير در مفيدي و اثربخشي واقعي مشاركت مرئوسين در تصميم گيري شك داشته باشد ، در مرئوسين نيز ترديد و دو دلي براي مشاركت در تصميم گيريها مشاهده مي شود .

35.    مطالعات و تحقيقاتي كه در سازمان درباره  مشاركت كارمندان در امور و تصميم گيريها انجام گرفته است ، عموماً اين نظريه را تاييد مي كند كه اكثر كاركنان مايلند در تصميماتي كه در رابطه با كار آنها اتخاذ مي شود ، دخالت و نفوذ بيشتري داشته باشند .
36.    در حالي كه مشاركت بايد واقعي باشد تا مؤثر باشدمتاسفانه آنچه كه در سازمانهاي امروزي زياد به چشم مي خورد مشاركت كاذب است .
37.    رئيس بايد با فكري باز و بدون پيش فرضيات و پيش قضاوتها ، مزايا و معايب همه جانبه مشاركت را به دقت ارزيابي كند و تصميم مقتضي اتخاذ نمايد .