منبع:
نشريه علمي پژوهشي  پژوهش و برنامه ريزي در آموزش عالي- شماره 3 (53)  پاييز 1388

نویسندگان:
الماسي مجتبي*,سپهبان قره بابا اصغر
 
* گروه اقتصاد دانشگاه رازي کرمانشاه
 
چکیده:
بيشتر اقتصاددانان بر تشکيل سرمايه فيزيکي و سرمايه انساني به عنوان عوامل اصلي تعيين کننده رشد و توسعه اقتصادي تاکيد دارند. در نظريه هاي جديد رشد بر نقش سرمايه انساني بر رشد اقتصادي تاکيد بيشتري مي شود و نيروي انساني آموزش ديده و انديشه و تفکر او در توسعه و گسترش فناوريهاي توليد به عنوان پايه و محور اساسي پيشرفت و رشد اقتصادي معرفي مي شود. در واقع، مي توان گفت که سرمايه هاي فيزيکي فقط زماني بيشتر مولد خواهند شد که کشور داراي مقادير لازم سرمايه انساني باشد. در مقاله حاضر با توجه به ارتباط نزديک ميان سرمايه گذاري در نيروي انساني و سرمايه گذاري فيزيکي و رشد اقتصادي، رابطه اين متغيرها طي دوره 1384-1350 با استفاده از رابطه عليت گرنجري استاندارد و مدل تصحيح خطا بررسي شده است. بر اساس رابطه عليت گرنجري استاندارد يک رابطه عليت يک طرفه از سرمايه فيزيکي به رشد اقتصادي و يک رابطه عليت گرنجري دو طرفه ميان سرمايه انساني و رشد اقتصادي وجود دارد. نتايج آزمون عليت گرنجري کوتاه مدت و بلندمدت با استفاده از مدل تصحيح خطا نشان مي دهد که در کوتاه مدت و بلند مدت يک رابطه عليت گرنجري دو طرفه ميان رشد اقتصادي و سرمايه انساني، يک رابطه عليت گرنجري يک طرفه از سرمايه فيزيکي به سرمايه انساني و همچنين، يک رابطه عليت گرنجري يک طرفه از سرمايه فيزيکي به رشد اقتصادي وجود دارد. بنابراين، با تربيت افزون تر نيروي انساني مي توان موجبات افزايش عرضه نيروي کار متخصص، محقق و کارآفرين را فراهم آورد. قطعا اين نيروي کار متخصص و آموزش ديده مي تواند از طريق نوآوريها و به کارگيري بهينه امکانات مادي و مالي کشور موجبات رشد اقتصادي سريع تر جامعه را فراهم سازد.
 
كليد واژه: رشد اقتصادي، سرمايه انساني، سرمايه فيزيكي، عليت گرنجري، تصحيح خطاي برداري، طبقه بندي JEL: O53 , C32