منبع:
نشريه علمي پژوهشي آموزش عالي ايران- شماره 3  زمستان 1387

نویسندگان:
جان علي زاده چوب بستي حيدر,مقيمي اعظم,اميني مجيد
 
چکیده:
عنوان «جنسيت و علم» به توصيف و تبيين روند و کميت و کيفيت حضور و جايگاه زنان در نهاد هاي علمي مي پردازد. هدف اصلي اين مقاله، تحليل پژوهش هاي انجام شده و قابل دسترس در خصوص «جايگاه زنان در علم» در ايران و ساير کشورهاي جهان است. مطالعات انجام شده در خارج از ايران در قالب دو دسته کلي شامل مطالعات تاريخي و مطالعات فمينيستي فراوان صورت گرفته در سطح جهاني، تعداد پژوهش هاي انجام شده در مورد «جايگاه زنان در علم» در ايران بسيار اندک است. اين مطالعات در دو دسته قابل مقوله بندي است: 1- مطالعاتي است که به بررسي وضعيت مشارکت زنان در آموزش عالي و پيامدهاي اجتماعي فرهنگي آن پرداخته است. 2. مطالعات اندکي که بر سهم نابرابر و وضع تبعيض آميز موقعيت زنان در نهاد علم متمرکز شده اند. دسته نخست پژوهش ها، در ميان مطالعات ايراني پر رنگ تر است. علاوه بر اين، مطالعه اي تاريخي درباره بررسي موضوع جايگاه زنان در علم در پژوهش هاي داخلي يافت نشده است. در مجموع، بررسي ها به وجود موانع اجتماعي و فرهنگي براي زنان در دستيابي به موفقيت ها و موقعيت هاي علمي و حرفه اي چه در فضاي اجتماعي درون علم و چه در فضاي اجتماعي بيرون علم اشاره دارد. برخي تحقيقات خارجي نيز، دلالت بر اين دارند که نقش فرهنگ و دولت در زدايش اين موانع يا کاهش آن ها، مهم و اساسي است. بررسي پژوهش هاي تحليل شده در اين مقاله همچنين نشان از وجود کمبود پژوهش هاي علمي در خصوص جايگاه زنان در علم، علي الخصوص در ايران دارد. وجود چنين خلا تحقيقاتي، انجام پژوهش هاي علمي را مشروع و ضروري مي سازد.
 
كليد واژه: جنسيت، تبعيض جنسيتي، نهادهاي علمي، تحقيقات داخلي، تحقيقات خارجي