منبع:
نشريه علمي پژوهشي اقتصاد اسلامي- شماره 24  زمستان 1385

نویسنده:
معصومي نيا غلام علي*
 
* دانشگاه تربيت معلم تهران
 
چکیده:
امروز، دين در تمام عرصه هاي اقتصادي نقش بسيار مهمي را ايفا مي كند؛ به گونه اي كه تصور اقتصاد بدون دين بسيار مشكل است. ديون به طور معمول داراي سررسيد معين هستند؛ اما چون وضعيت مالي طلبكاران و بدهكاران در طول زمان دچار تغيير مي شود، آن ها به كوتاه تر يا بلندتر كردن زمان سررسيد اقدام مي كنند. افزودن مدت كه به طور معمول در اثر عدم توان پرداخت بدهكار در سررسيد از جانب وي تقاضا مي شود، به وسيله شارع مقدس ممنوع شده است؛ اما كاستن از زمان سررسيد، مورد امضاي شرع است. روايت هاي متعدد و معتبري با دلالت صريح در خصوص تخفيف مبلغ بدهي در مورد خود بدهكار در برابر كاهش مدت سررسيد در منابع شيعه وجود دارد. ميان عامه هم گرچه گروهي اين امر را جايز نمي دانند، ادله آنان ضعيف است؛ افزون بر اين كه تعدادي از فقيهان آنان هم به جواز حكم كرده اند. از اين حكم مي توان در موارد بسياري استفاده كرد. برخي از اين موارد عبارتند از شركت هاي ليزينگ،‌ بانك ها، طلب هاي دولت از مردم، مطالبات شركت ها.
 
كليد واژه: دين، تنزيل، ربا، صلح، ابرا، هبه، ضع و تعجل