منبع: مجله علمی پژوهشی  پژوهشنامه بازرگاني تابستان 1383; 8(31)

چکیده:

اين تحقيق با استناد به مباني نظري مطرح در مباحث سازمان صنعتي (I.O) به دنبال ارزيابي ساختار بازارهاي صنعتي و سنجش تمركز تجاري توليدات صنعتي منتخب (پروپان مايع ـ سنگ مرمر ـ سنگ تراورتن و رخام ـ سنگ گچ ـ سيمان پرتلند به استثناي سيمان سفيد ـ محصولات نيمه تمام از آهن و فولاد و روغن هاي حاصل از مواد قيري) در جهان مي باشد. براي اين منظور از شاخص هاي تمركز هرفيندال ـ هيرشمن (HHI) و نسبت تمركز n كشور  (CRN) استفاده شده است و به وسيله آن به ارزيابي تمركز جانب عرضه و تقاضا و ارائه يك طبقه بندي از بازارهاي صادراتي منتخب و بررسي سهم و جايگاه ايران در بازارهاي مورد مطالعه پرداخته شده است.
نتايج تمركز جانب عرضه اين مطالعه حاكي از آن است كه در اكثر بازارهاي مطالعه شده (بجز بازار سيمان) شرايط انحصار چند جانبه (اليگوپولي) حاكم است و تمركز جانب تقاضا نيز بيانگر انحصار چند جانبه بسته در بازارهاي هدف ايران مي باشد. همچنين سهم ايران در اكثر بازارهاي مورد بررسي رضايت بخش نبوده به طوري كه در سال 2000 سهم صادراتي ايران در بازار روغن هاي حاصل از مواد قيري، سنگ گچ، سيمان پرتلند به استثناي سيمان سفيد و سنگ مرمر به ترتيب 5 درصد، 5 درصد، 1 درصد و 9/1 درصد بوده است.
 
كليد واژه: ساختار بازار، صادرات صنعتي، تمركز، انحصار مؤثر