منبع: مجله علمی پژوهشی   پژوهشنامه بازرگاني زمستان 1382; 8(29)

چکیده:

 
مدل هاي برنامه ريزي رياضي كاربرد وسيعي در دانش اقتصاد پيدا كرده اند. يكي از رايج  ترين رهيافت هاي رياضي، مدل برنامه ريزي خطي است. در اين مقاله از روش برنامه ريزي رياضي خطي به منظور توزيع و حمل و نقل گندم وارداتي استفاده شده است. وجود پديده فصلي بودن قيمت ها مجال اقتصادي خوبي براي تنظيم برنامه زماني خريد از بازار جهاني است. نرخ هاي حمل و نقل دريايي نيز از اين پديده متاثر مي شوند. بهينه سازي برنامه  واردات مستلزم تعيين نقاط بهينه مبدا و مقصد و زمان سفارش و حمل كالا بين مبدا و مقصد است. در اين گزارش با استفاده از الگوي برنامه ريزي خطي مشخص مي شود كه چه مقدار گندم در كدام ماه سال از كدام كشور صادر كننده خريداري و در كدام مبدا در روي كشور تخليه و سپس از آنجا به كدام مقصد استاني فرستاده شود، تا متضمن حداقل هزينه براي خريد، حمل و نقل دريايي و حمل و نقل داخلي و توزيع بين استانها باشد. نتايج نشان مي دهند خريد گندم از آرژانتين در ماه ژانويه و از كشورهاي استراليا،  اتحاديه اروپا و كانادا در ماه اگوست اقتصادي ترين گزينه است. بدون وجود محدوديت پذيرش محموله در بنادر واردات گندم و غلات به بندرعباس از لحاظ اقتصادي بر سايرين برترين دارد. با فرض وجود محدوديت پذيرش بنادر، مدل ترجيح مي دهد غلات و گندم در  ماه هاي ژوئن، جولاي، اگوست و سپتامبر وارد كشور شود. در صورت احداث ظرفيت ذخيره سازي در بندر شهيد رجايي و ايجاد تسهيلات ريلي در بندرعباس و واقعي شدن نرخ هاي حمل و نقل ريلي گرايش برنامه واردات به سمت بندرعباس اقتصادي خواهد بود. در حال حاضر  واگذاري بيش از نيمي از برنامه واردات و ترانزيت غلات به اين بندر داراي توجيه اقتصادي است.
 
كليد واژه: مدل برنامه ريزي زماني و مكاني، واردات گندم، جدول چگالي دوازده ماهه قيمت گندم، حمل و نقل ريلي، مبادي صادراتي، مبادي ورودي، بنادر، ذخيره سازي، سيلوي ترانزيتي