با و جود آنکه ضرورت و اهميت چابکي زنجيره تامين با توجه به لزوم سرعت عمل، پاسخگويي به مشتريان، تغييرات روز افزون بازار و نيازهاي مصرف کنندگان و...در بسياري از صنايع، چه از نظر علمي و چه از بعد تجربي، بر کسي پوشيده نيست، شرکت هاي نفتي در ايران توجه چنداني به اين مسايل و ترسيم و توسعه زنجيره تامين خود ندارند. در مقاله حاضر ضمن مرور ادبيات مربوط به چابکي زنجيره تامين و جايگاه آن در شرکت هاي نفتي، به مفهوم سازي چابکي در کل زنجيره تامين شرکت ملي نفت ايران، تعيين مولفه ها و شاخص هاي ارزيابي ميزان چابکي در زنجيره تامين و طراحي ارتباطات بين مولفه ها با استفاده از روش هاي کيفي مانند دلفي و روش هاي کمي آماري مانند تحليل عاملي تاييدي و مدل يابي معادلات ساختاري پرداخته شده است. مولفه ها و شاخص هاي ارزيابي چابکي زنجيره تامين در شرکت هاي نفتي در ايران به صورت جامع (با در نظر گرفتن همه مدل ها و نظرات مطرح شده در اين حوزه) و بومي (با در نظر گرفتن شرايط خاص اين شرکت ها در ايران) ارايه شده اند. مهم ترين مولفه هاي ارزيابي چابکي زنجيره تامين عبارتند از محرک ها، توانايي ها و توانمندسازها و همچنين مهم ترين فرايندهاي مورد ارزيابي در زنجيره تامين شرکت هاي نفتي عبارتند از: تدارکات، توسعه، توليد و اکتشاف و انتقال و تحويل نفت و گاز.
 
كليد واژه: چابکي زنجيره تامين، ارزيابي و سنجش، شرکت ملي نفت ايران، شرکت مناطق نفتخيز جنوب، فرايند هاي اصلي توليد نفت و گاز