موضوع انضباط کارکنان يکي از مسايل اساسي در مديريت منابع انساني است که به طور عمده بر ‏کنترل و يا پيشگيري از رفتار نادرست کارکنان در سازمان تاکيد دارد. سه گونه انضباط سنتي، ‏تدريجي و مثبت، ناشي از همين تلقي رايج از انضباط است. در گونه سنتي به مديران اين مجوز داده ‏مي شود که در صورت بروز رفتار نامناسب از کارکنان، بلافاصله با ايشان برخورد کنند. در حالي که ‏در گونه تدريجي بر برخورد مرحله اي تاکيد شده است. در گونه مثبت انضباط، هرگونه تنبيه نفي شده ‏و تنها اقدام مثبت توصيه مي شود .در اين مقاله، ضمن بررسي ريشه هاي نظري هر يک از گونه هاي مذکور در علم الاجتماع، گونه اي ‏نو و مبتني بر ديدگاه اسلامي مفهوم پردازي شده است. راهبرد پژوهش کيفي بوده و بر اساس مطالعات ‏کتابخانه اي ساختاربندي شده است که در آن از روش هاي تحليلي در طبقه بندي گونه هاي انضباط ‏کارکنان بهره برداري شده است. به اين ترتيب تلاش شده ضمن احصاي گونه هاي موجود انضباط به ‏مثابه گونه هاي ايده ال در دانش مديريت، سازه هاي مبنايي آن ها بر اساس ادبيات علوم اجتماعي ‏بازشناسي شود. دوگان هستي شناسي مبتني بر دنياگروي و يا آخرت گروي و اصالت فرد و يا جامعه، ‏حداقل چهارگونه رويکرد به انضباط کارکنان را بازپردازي مي کند.
در نهايت اين که گونه ايده ال انضباط تعالي بخش بر اساس آيات قرآني، براي ساخت مفهوم ‏انضباط تبيين شده است.
 
كليد واژه: رفتار کارکنان، انضباط کارکنان، انضباط تعالي بخش، مفهوم پردازي، گونه شناسي، طبقه بندي، ‏مديريت اسلامي